Wieża Trędowatego w Aoście i Gustaw Herling-Grudziński

Torre del Lebbroso - Wieża Trędowatego w Aoście

Torre del Lebbroso – Wieża Trędowatego w Aoście

Miał być wpis o siedmiu wieżach w Aoście, ale ostatnio daję się ponieść spontaniczności i dziś opiszę wam tylko jedną z nich, a mianowicie Torre del Lebbroso – Wieża Trędowatego. Dlaczego tylko jedną i właśnie tą? Historia tej wieży jest najciekawsza i najbardziej tragiczna. Poza tym tuż przy budowli umieszczono tablicę poświęconą pamięci polskiego pisarza Gustawa Herlinga-Grudzińskiego i kto zna dzieła pisarza już chyba domyśla się dlaczego.

Wieżę Trędowatego tak jak wszystkie pozostałe zbudowano na murach rzymskich, co jest widoczne nawet dziś pomimo licznych przebudowań w okresie średniowiecza. W 1385 roku wieżę opuścił ostatni jej szlachecki mieszkaniec i przez wiele wieków budowla świeciła pustkami. Nie wiadomo jak to się stało, ale mieszkańcy zaczęli wierzyć, że wieżę zamieszkują duchy i dlatego przez długi czas nosiła ona nazwę Tour de la Frayeur (Wieża Strachu).

Continue reading

Wielka Przełęcz Świętego Bernarda – podróż w chmurach

Jezioro na Przełęczy Gran San Bernardo

Jezioro na Przełęczy Gran San Bernardo

O Wielkiej Przełęczy Świętego Bernarda można by wiele napisać, wszak odgrywała ważną rolę komunikacyjną od wczesnej epoki rzymskiej aż do 1964 roku, momentu inaugurowania tunelu Grand Saint Bernard. Pomimo iż kilka dziesięcioleci temu przełęcz straciła na strategicznym znaczeniu wiąże się z nią spory kawałek historii regionu. W dzisiejszym wpisie opiszę wam to piękne miejsce leżące pomiędzy masywem Mont Blanc, a Alpami Pennińskimi na granicy pomiędzy Włochami, a Szwajcarią okiem turysty, gdyż kiedy latem z przełęczy znika śnieg naprawdę warto ominąć tunel i granicę pomiędzy tymi dwoma państwami przekroczyć wysoko w chmurach.

Wielka Przełęcz Świętego Bernarda jest jedynym miejscem w Dolinie Aosty łączącym Włochy i Szwajcarię drogą asfaltową. Przełęcz znajduje się na wysokości 2473 m n.p.m na terenie włoskiej gminy Saint-Rhémy-en-Bosses i szwajcarskiej Bourg Saint Pierre. Łączy dwie doliny: Valle del Gran Saint Bernard w Dolinie Aosty i Entremont w kantonie Wallis.

Continue reading

Rzymski most akwedukt Pont d’Ael

Rzymski most akwedukt Pont d'Ael po zakończonych pracach renowacyjnych w 2014 roku

Rzymski most akwedukt Pont d’Ael po zakończonych pracach renowacyjnych w 2014 roku. Na zdjęciu widać wyraźnie napis PRIVATUM, co oznaczało, że most był prywatny i nie wszyscy mogli z niego korzystać.

Rzymski most, pełniący w okresie Imperium rzymskiego funkcję przede wszystkim akweduktu jest jednym z piękniejszych i świetnie zachowanych zabytków z tamtego okresu nie tylko w Dolinie Aosty. Postanowiłam o nim napisać właśnie teraz, ponieważ niedawno miałam okazję zwiedzić Pont d’Ael podczas wizyty organizowanej przez Regionalne Ministerstwo Kultury. Most akwedukt od kilku lat był zamknięty i poddany lekkim pracom konserwacyjnym i waloryzacyjnym, efekt końcowy jest naprawdę imponujący, a mam porównanie, gdyż zwiedzałam most w 2008 roku, jeszcze przed rozpoczęciem prac.

Kilka słów o historii mostu akweduktu Pont d’Ael.

Continue reading

Teatr rzymski latem i wieczorne zwiedzanie

Rozświetlony teatr rzymski w centrum Aosty

Rozświetlony teatr rzymski w centrum Aosty

Pozostaję nadal w temacie rzymskich zabytków, które w tym roku są szczególnie wyeksponowane w całej Dolinie Aosty. Wiążę się to z 2000 rocznicą śmierci Gajusza Juliusza Cezara Oktawiana, za czasów panowania którego Rzymianie podbili Dolinę Aosty. Jedną z takich inicjatyw waloryzacji zabytków z okresu rzymskiego jest wieczorne zwiedzanie rozświetlonego teatru w centrum Aosty. Wieczorne zwiedzanie, wzbogacone projekcją filmu (około 15 minut) o budowie teatru rzymskiego odbywa się w każdy poniedziałek sierpnia od 21 do 23 i jest bezpłatne.

 

 

Continue reading

Cryptoporticus z epoki rzymskiej w Aoście

Cryptoporticus w Aoście widziany z ogrodu przed wejściem.

Cryptoporticus w Aoście widziany z ogrodu przed wejściem. Na zdjęciu widoczne małe okienka, które przepuszczają naturalne światło do środka.

Cryptoporticusczyli rodzaj podziemnej galerii, jest jednym z piękniejszych zabytków Aosty i spacerując uliczkami alpejskiej miejscowości nie sposób go pominąć. Wielokrotnie pisałam na blogu o rzymskiej spuściźnie w Dolinie Aosty i cryptoporticus z pewnością zalicza się do grona świetnie zachowanych przez wieki zabytków z tamtego okresu.

Przez bardzo długi czas zastanawiano się nad przeznaczeniem cryproporticus w okresie rzymskim. Zwykle podziemne galerie używano jako spichlerze, ale w tym wypadku najprawdopodobniej budowla służyła po prostu do wyrównania terenu, który w tym miejscu miasta był nierówny.

Continue reading

Muzeum mostu rzymskiego… Pod mostem

Most rzymski w Pont-Saint-Martin, zbudowany w 25 roku p.n.e. na rzece Lys

Most rzymski w Pont-Saint-Martin, zbudowany w 25 roku p.n.e. na rzece Lys

Czy wiecie, że 18 maja wypada Międzynarodowy Dzień Muzeów? Pomyślałam, że to świetna okazja, żeby napisać wam o małym i dosyć nietypowym muzeum, które opowiada o historii jednego z najdłuższych i zachowanych do dziś w Europie mostów rzymskich, który znajduje się w miejscowości Pont-Saint-Martin. Most na górskiej rzece Lys wybudowali Rzymianie w 25 roku p.n.e., czyli w tym samym, w którym podbili Dolinę Aosty. Przez wiele wieków most rzymski stanowił jedyną dostępną przeprawę przez wspomnianą rzekę Lys i dzięki swojej wysokości, która sięga 20 m. nigdy nie został nawet minimalnie uszkodzony podczas licznych powodzi, jakie dotknęły pobliskie tereny.

Rzymski zabytek w jakiś cudowny sposób ocalał również podczas bombardowania wojsk sprzymierzonych 23 sierpnia 1944 roku, chociaż dookoła było pełno ruin.

Continue reading

Mała Przełęcz Świętego Bernarda – okno na Europę

Widok na dolinę z Małej Przełęczy Świętego Bernarda

Widok na dolinę z Małej Przełęczy Świętego Bernarda

Mała Przełęcz Świętego Bernarda leży na wysokości 2188 m. n.p.m i łączy Dolinę La Thuile w Dolinie Aosty z Doliną Isère we francuskim departamencie Sabaudii.

Strategiczne znaczenie przełęczy sięga ery neolitu, a ślady zachowały się do dziś w postaci kamiennego kręgu kromlech o średnicy 72 m. Niestety kamienny krąg został częściowo zniszczony podczas budowy drogi narodowej SS26, która łączy Włochy i Francję.

Jak ważna była Mała Przełęcz Świętego Bernarda wiedzieli Rzymianie, którzy właśnie ze względu na możliwość połączenia Imperium Rzymskiego z północą Europy podbili w 25 r p.n.e. Dolinę Aosty i wybudowali nowy trakt z Mediolanu do Vienne we Francji zwany Rzymską Drogą Gallów.

Continue reading

Co diabłu do mostu w Pont-Saint-Martin?

Most rzymski w Pont-Saint-Martin

Most rzymski w Pont-Saint-Martin. Kliknij w zdjęcie, aby je powiększyć.

Na piękny rzymski most w Pont-Saint-Martin nie pozostanie obojętny żaden turysta. Most wybudowali Rzymianie, ale w średniowieczu ludziom było tak trudno uwierzyć w rzymski geniusz, że powstała legenda o tym, że most był dziełem samego diabła. O historii mostu, który jest najdłuższym w Europie mostem z epoki rzymskiej, napiszę wam innym razem, a dziś skupię się na legendzie o Świętym Marcinie i czorcie, która opowiada o ich  spotkaniu w małej miejscowości w Alpach.

Rok w rok podczas karnawału w Pont-Saint-Martin, nieprzerwanie od 1900 roku, most z epoki rzymskiej zamienia się w scenę, a legenda w spektakl, którego kulminacyjnym momentem, rozpalającym emocje do czerwoności, jest spalenie zwisającego z mostu diabła. Widowisko niesamowite, a całość wieńczy 40 minutowy pokaz sztucznych ogni i napiszę wam, że takiego pokazu jak w Pont-Saint-Martin to nie widziałam nigdzie.

Dawno, dawno temu pewien biskup pochodzący z francuskiej miejscowości Tours, podróżował do Rzymu, a jego trasa biegła przez Dolinę Aosty. Podczas podróży zatrzymał się w małej alpejskiej wiosce, która leżała nad górskim potokiem Lys. W nocy wody potoku wezbrały i zniszczyły jedyną drewnianą kładkę, która gwarantowała dalszą podróż do Rzymu. Biskup musiał się zatrzymać w wiosce na dłużej i zaczekać, aż mieszkańcy wybudują nową kładkę.

Continue reading

Droga rzymska Gallów w Dolinie Aosty

Droga rzymska Gallów w Donnas. Na zdjęciu przejście wykute przez Rzymian w skale oraz kamień milowy.

Droga rzymska Gallów w Donnas. Na zdjęciu przejście wykute przez Rzymian w skale oraz kamień milowy.

Najstarsza i przy tym najbardziej znana droga rzymska to bez wątpienia droga Appijska (Via Appia), ale w północnych Włoszech za czasów Cezara Oktawiana Augusta wybudowano również rzymską drogę Gallów (Via consolare delle Gallie). Ten rzymski trakt, prowadzący z Mediolanum (dzisiejszy Mediolan), przez Eporedię (dzisiejsza Ivrea) i Dolinę Aosty do dwóch alpejskich przełęczy Alpis Graia (Małej Przełęczy Świętego Bernarda) i Alpis Poenina (Wielkiej Przełęczy Świętego Bernarda), a następnie do Lugdunum, osady założonej w 47 r p.n.e. (dzisiejszy Lion we Francji) i do Octodurus, dzisiejszego Martigny w Szwajcarii był pierwszym i zdaje się, że najważniejszym inżynierskim przedsięwzięciem Rzymian po podbiciu Doliny Aosty w 25 roku p.n.e. Nowa droga była postrzegana jako niezbędny element ekspansji Imperium rzymskiego zarówno handlowej jak i wojskowej.

Trakt rzymski zaważył na urbanistycznym rozwoju Doliny Aosty, którego efekty widzimy po dzisiejsze dni. Późniejsze miejscowości powstawały głównie wzdłuż wybudowanej drogi, a część nazw ewidentnie odwołuje się do rzymskich korzeni: Quart, po łacinie ad quartum lapidem, gdyż miejscowość wybudowano w odległości czterech mil rzymskich od Augusta Preatoria Salassorum, dzisiejszej Aosty. Podobnie Chetoz (ad sextum), w odległości sześciu mil czy Nus (ad nonun), w odległości dziewięciu (jedna mila rzymska to równowartość dzisiejszych 1478,5 metrów).

Continue reading

Teatr rzymski w miejscowości Aosta. Historia i współczesność.

Teatr rzymski w Aoście.

Teatr rzymski w Aoście. Kliknij na zdjęcie, aby je powiększyć.

Aosta, nazywana również Rzymem Alp, o czym pisałam przy okazji wpisu dotyczącego podboju przez Rzymian Doliny Aosty (przeczytaj o tym tutaj), należy do tych miejscowości w Europie, w których znajduje się największe skupisko zabytków z okresu Imperium rzymskiego.

Mam nadzieję, że uda mi się opisać na blogu całą rzymską spuściznę, która stanowi niezwykłe dziedzictwo kulturowe całego regionu. Serię wpisów o zabytkach rozpocznę od imponującej budowli jaką jest Teatr rzymski, położony w centrum stolicy regionu.  Continue reading